Bậc tam cấp nên dùng đá gì để bền, đẹp, vượt thời gian?

Khi nhắc đến bậc tam cấp, nhiều người thường hình dung ngay đến ba bậc trước cửa nhà. Có lẽ ai cũng thấy quen thuộc với hạng mục này. Thực tế nhà ở Việt Nam, hình thức của khu vực này đa dạng hơn rất nhiều. Một căn nhà ba gian ở vùng quê Bắc Bộ có thể có hệ bậc chạy dài theo hiên. Nhà phố xây từ nhiều năm trước thường có ba bậc từ vỉa hè lên cổng chính. Những căn nhà nhỏ trong ngõ đôi khi nền chỉ cao hơn mặt đường 23 cm nên chỉ cần một hoặc hai bậc. Trong khi đó, biệt thự sân vườn rộng lại có thể thiết kế cả một hệ bậc lớn dẫn lên sảnh chính.

Vì vậy, trước khi hỏi bậc tam cấp nên dùng đá gì, chúng ta nên xác định căn nhà thuộc kiểu kiến trúc nào, bậc nằm ở đâu và nó kết nối với những vật liệu xung quanh gì.

Một mẫu đá đẹp trên biệt thự chưa chắc đã phù hợp với nhà ba gian.

Một bộ tam cấp cầu kỳ của căn nhà có mặt tiền rộng cũng khó áp dụng cho căn nhà chỉ rộng vài mét trong ngõ nhỏ.

=> Xem thêm: Bậc tam cấp bằng đá là gì? Cách chọn đá có kích thước phù hợp

Các kiểu nhà tại Việt Nam có bậc tam cấp

Chúng ta hãy cùng điểm lại các kiểu nhà có bậc tam cấp, trước khi chọn đá để bền, đẹp, vượt thời gian nhé.

Nhà ba gian truyền thống Bắc Bộ, bậc thềm - mái ngói đỏ - cửa gỗ và sân vườn

Những ngôi nhà ba gian, năm gian với mái ngói đỏ, hệ cửa gỗ, cột gỗ và khoảng sân rộng phía trước vẫn có thể bắt gặp tại nhiều vùng quê Bắc Bộ. Ở kiểu nhà này, phần bậc thường không tập trung trước một cửa chính, hiên chạy dài theo mặt tiền nên bậc thềm, cũng có xu hướng trải rộng tạo thành một đường chuyển tiếp từ sân lên toàn bộ khu vực hiên. Đây là một đặc điểm rất đáng chú ý khi chọn vật liệu. Bởi nếu căn nhà phía trên là mái ngói đỏ, cửa và cột đều bằng gỗ nâu, xung quanh lại là sân vườn cây xanh mà phần bậc phía dưới sử dụng một bộ đá trắng, xám, đen quá lạnh thì hai phần có thể không thực sự ăn nhập với nhau.

Những màu đá ấm thường dễ hòa với nhà truyền thống. Với kiểu kiến trúc này, chúng ta có thể bắt đầu bằng những nhóm màu be, kem, nâu, màu đất, trắng ngà. Trong các bộ sưu tập đá nung kết của INVIPS TONE có một số mẫu mang màu sắc be kem nâu, tuy nhiên nó có thực sự phù hợp với một căn nhà ba gian cổ truyền thống hay không thì cần có kiến trúc sư để hỗ trợ thiết kế tạo nên sự hài hòa.

Nhà phố kiểu cũ ba bậc từ vỉa hè lên cửa chính

Một kiểu khác rất quen thuộc là những căn nhà phố được xây từ nhiều năm trước, người ta nâng bậc như vậy để tôn căn nhà lên cao hơn vỉa hè, tính toán trước cho việc đường sẽ được nâng lên. Ở căn nhà kiểu này chúng ta thường gặp với đá Granite màu đỏ - đen vân hạt.

Đây từng là một cách trang trí rất phổ biến, màu đỏ và đen tạo cảm giác chắc chắn, còn đá bề mặt bóng và hoa văn giúp khu vực đó có vẻ trang trọng hơn. So với những công trình hiện đại ngày nay thì phần thẩm mỹ, cách sử dụng đá ốp hay trang trí như vậy phù hợp với vật liệu, xu hướng và quan niệm về một ngôi nhà đẹp ở thời điểm đó.

Hiện nay nếu muốn cải tạo có thể phối đơn giản hơn nhưng vẫn giữ được sự chắc chắn, đó là giảm số lượng màu đá, gạch. Nếu muốn giữ cửa gỗ thì hãy kết hợp với một màu xám hoặc trắng be và sử dụng nhiều kính, nhôm, inox, kim loại sơn tĩnh điện.

Nhà phố nhỏ trong ngõ đôi khi chỉ cần một bậc thềm

Đây có lẽ là trường hợp gần với điều kiện thực tế của rất nhiều gia đình ở các đô thị Việt Nam. Nhà nằm trong ngõ nhỏ, mặt tiền chỉ rộng ba đến bốn mét, từ cửa ra đến đường gần như không có sân và nền tầng một đôi khi chỉ cao hơn mặt ngõ khoảng 20-30cm.

Trong trường hợp này, cố gắng tạo đủ bậc vì quan niệm nhà phải có tam cấp chưa chắc đã hợp lý. Khoảng độ cao nhỏ, chỉ cần có một bậc được tính toán hợp lý. Lúc này, mỗi cm trước cửa đều quan trọng. Bậc quá rộng có thể chiếm lối đi, bậc quá cao lại khó bước, làm quá nhiều lớp trang trí khiến một mặt tiền vốn đã nhỏ càng trở nên chật. Nhà nhỏ càng nên làm bậc đơn giản.

Thường thì người ta hay chọn một màu xám hoặc đen nổi bật để làm phần ngăn cách giữa trong nhà cửa chính và phía ngoài. Một phần cũng để cho những người để khi bước ra vào chú ý hơn,tránh bị hụt chân.

=> Xem thêm: Đá nung kết làm bậc tam cấp có tốt không? Những điều cần biết trước khi thi công

Biệt thự sân vườn, bậc tam cấp trở thành một phần kiến trúc mặt tiền

Đến biệt thự, câu chuyện hoàn toàn khác. Công trình có diện tích lớn, phía trước có sân vườn, khoảng nhìn xa và mặt tiền rộng, nền tầng 1 hoặc sảnh chính cũng có thể được nâng cao hơn sân để tạo tỷ lệ đẹp cho toàn bộ công trình. Vì vậy, khu vực trước cửa có thể không dừng lại ở ba bậc. Có công trình sử dụng năm bậc hoặc một hệ bậc rộng dẫn lên sảnh, hai bên kết hợp cột, lan can, bồn cây và các chi tiết kiến trúc khác. Đặc biệt, với biệt thự mang phong cách Châu Âu hoặc tân cổ điển, bậc tam cấp thường được thiết kế như một phần của tổng thể sảnh chính. Đây cũng là nơi đã có nhiều đất diễn hơn.

Một mẫu đá vân mạnh đặt trên bậc nhỏ của nhà trong ngõ có thể chưa thể hiện được nhiều, nhưng khi đưa vào một hệ bậc rộng của biệt thự, người nhìn có đủ khoảng cách để cảm nhận về màu sắc và hệ vân. Có thể sử dụng các nhóm trắng ngà, be, xám đen hoặc những mẫu có đường vân rõ hơn tùy kiến trúc. Đặc biệt nếu biệt thự sử dụng nhiều màu kem, phào chỉ và chi tiết tân cổ điển, các gam be  của Ivory, Travertine Bone,.. có thể dễ cân đối hơn. Nếu công trình theo hướng hiện đại, sử dụng nhiều kính và kim loại thì những gam màu xám đen lại phù hợp với những sảnh thật sự rộng. Các mẫu vân mạnh cũng có thể được đưa vào để tạo điểm nhấn nhưng cũng giống như những công trình thương mại, đá càng nổi bật thì những vật liệu xung quanh càng cần được tiết chế.

Như vậy không có một loại đá tam cấp nào phù hợp với mọi ngôi nhà.

Bốn kiểu nhà trên là những kiểu phổ biến tại Việt Nam, tôi muốn đưa ra để các bạn có thể thấy rõ sự khác nhau và cách ứng dụng. Không thể lấy một công thức chọn đá áp dụng cho tất cả.

Muốn bậc tam cấp vượt thời gian, hãy chọn đá theo căn nhà

Vượt thời gian không có nghĩa là một màu đá sẽ không bao giờ lỗi mốt. Kiến trúc luôn thay đổi. Những bộ tam cấp đỏ đen từng rất được ưa chuộng hiện nay chúng ta lại thích những bảng màu đơn giản hơn như trắng, be, xám đen. Vài chục năm nữa, xu hướng chắc chắn còn tiếp tục thay đổi.

Điều giúp một công trình đẹp lâu hơn chính là sự phù hợp. Một bậc màu nâu hoặc màu đất đặt trước căn nhà ba gian mái ngói có thể tồn tại rất lâu mà vẫn thấy hợp lý bởi nó thuộc về kiến trúc đó. Tương tự một bộ màu xám – đen vân mảnh đơn giản có thể rất hợp với các nhà phối hiện đại và sử dụng kính và nhôm đen. Và một hệ bậc đá khổ lớn với đường vân đẹp có thể hoàn toàn hợp lý trước một căn biệt thự có sảnh rộng.

Đừng chọn riêng bậc tam cấp, hãy nhìn toàn bộ lối vào ngôi nhà. Bởi bậc tam cấp không đứng một mình. Phía trước nó là đường, vỉa hè hoặc sân, hai bên có thể là cột cây xanh hoặc tường, phía trên là hiên và cửa chính. Sau cánh cửa là khu vực trong nhà, phòng khách Huyền Quan. Vì vậy, màu đá nên được tính theo thứ theo một trình tự sân, bậc thềm, hiên, cửa, không gian bên trong. Thậm chí với căn hộ chung cư hoàn toàn không có bộ bậc tam cấp, tư duy này vẫn còn nguyên giá trị khoảng truyền tiếp. Lúc đó trở thành huyền quan, nơi chúng ta để giày, vật dụng hàng ngày khi đi ra ngoài, chìa khóa, túi xách và những vật dụng cần trước khi đi ra ngoài. Hình thức kiến trúc thay đổi nhưng nhu cầu tạo ra khoảng chuyển vẫn tồn tại.

=> Xem thêm: Bậc tam cấp bằng đá bị nứt, ố hoặc trơn - Nguyên nhân và cách xử lý

Kết luận

Bậc tam cấp nên dùng đá gì để bền đẹp và vừa thời gian? Không có một câu trả lời bằng tên của duy nhất một loại đá. Với nhà ba gian truyền thống, hãy ưu tiên những màu ấm và gần với gỗ, mái ngói, sân vườn. Với nhà phố kiểu cũ, có thể giữ cảm giác chắc chắn nhưng giảm bớt số lượng màu và hoa văn với nhà nhỏ trong ngõ. Thường chọn một màu để làm nổi bật giữa cửa chính và phía bên ngoài. Còn những biệt thự sân vườn diện tích lớn cho phép sử dụng đá khổ lớn, hệ bậc rộng và những đường vân nổi bật hơn để phù hợp với kiến trúc Châu Âu tân cổ điển hoặc hiện đại.

Sau khi xác định đúng kiểu nhà, chúng ta mới tiếp tục chọn màu sắc bề mặt, kích thước tấm và phương án gia công. Bởi một bộ bậc đẹp lâu không nhất thiết phải sử dụng mẫu đá cầu kỳ nhất hay đắt nhất. Nó cần đúng với kiến trúc của căn nhà, chịu được điều kiện nắng mưa nơi nó được sử dụng và tạo sự chuyển tiếp tự nhiên từ bên ngoài vào bên trong. Đó mới là cách vật liệu có khả năng đẹp lâu hơn những xu hướng nhất thời.