Một công trình đá mới hoàn thiện thường rất đẹp, mạch còn sạch, cạnh còn sắc nét, bề mặt chưa có vết bẩn. Nhưng chất lượng thi công thực sự thường phải sau một thời gian sử dụng mới thấy rõ. Có những công trình chỉ vài tháng hoặc vài năm đã bắt đầu xuất hiện nứt, mẻ cạnh, bong đá, hở mạch, đọng nước hoặc ố bẩn. Khi đó nhiều người nghĩ ngay rằng đã không tốt.

Thực tế cùng một loại đá nhưng nếu cách đo cắt, chuẩn bị nền hoặc lắp đặt khác nhau thì kết quả sau vài năm cũng có thể rất khác. Vì vậy, khi tìm hiểu nguyên nhân công trình xuống cấp đừng chỉ nhìn vào tấm đá, cần nhìn cả cách tấm đá đó đã được thi công.

=> Xem thêm: Thi công đá nung kết đúng kỹ thuật: Từ lắp đặt đến nghiệm thu

Những lỗi thi công khiến công trình đá nhanh xuống cấp

Nền chưa ổn định đã vội ốp đá

Đá là lớp chúng ta nhìn thấy nhưng phía dưới mới là phần giữ cho bề mặt đó ổn định. Nếu nền còn yếu, có vết nứt, lún hoặc chưa đủ điều kiện để hoàn thiện mà đã ốp đá lên, những chuyển động phía dưới có thể ảnh hưởng đến lớp đá phía trên.

Dễ hình dung nhất là một vết nứt chạy qua nhiều viên hoặc nhiều tấm đá sẽ theo cùng một đường. Trong trường hợp này, thay riêng phần đá bị nứt chưa chắc giải quyết được vấn đề. Cần kiểm tra xem phía dưới có nguyên nhân nào khiến vết nứt tiếp tục xuất hiện hay không. Vì vậy, trước khi lát nền sàn hay ốp một mảng đá lớn nên phải được kiểm tra kỹ và xử xử lý trước, đừng để đừng nghĩ rằng tấm đá đặt lên trên sẽ che được mọi vấn đề của nền.

Bề mặt phía dưới không đủ phẳng, với đá khổ lớn, việc chuẩn bị bề bị mặt nền càng quan trọng. Nếu nền gỗ, nền chỗ cao chỗ thấp, người thi công sẽ phải xử lý rất nhiều trong lúc đặt đá. Khi đó việc căn chỉnh khó hơn và khả năng xuất hiện khoảng trống hoặc điểm đỡ không đều phía dưới cũng tăng lên. Vấn đề đặc biệt đáng lưu ý ở đây là sàn khổ lớn, mặt bậc cầu thang, bàn bếp, bàn đạo, các mảng ốp tường lớn. Nói đơn giản, tấm càng lớn thì phần phía dưới càng phải được chuẩn bị cẩn thận.

Bình thường có thể chưa thấy vấn đề, nhưng khi chịu lực ở đúng vị trí đó, tấm đá sẽ phải làm việc khác với khu vực được đỡ chắc chắn. Điều này càng cần chú ý ở những vị trí thường xuyên chịu lực như mặt bậc bàn bếp, bàn đảo hoặc sàn vì vậy, không nên chỉ quan tâm đá dày bao nhiêu mà bỏ qua hệ đỡ và lớp liên kết phía dưới.

Chọn vật liệu liên kết không phù hợp

Không phải keo nào cũng có thể dùng giống nhau cho mọi vị trí và mọi vật liệu.

Sàn nhà, tường, phòng tắm, mặt tiền hay khu vực ngoài trời có điều kiện sử dụng khác nhau, kích thước và loại vật liệu ốp cũng khác nhau. Vì vậy lớp liên kết cần phù hợp với vật liệu, kích thước tấm nền và vị trí thi công.

Đây là phần chủ nhà không nhất thiết phải tự chọn sản phẩm, nhưng hoàn toàn có thể hỏi đơn vị thi công loại vật liệu liên kết này có phù hợp với loại đá và vị trí đang thi công không. Một câu hỏi đơn giản nhưng giúp tránh việc sử dụng vật tư theo thói quen cho tất cả các hạng mục.

=> Xem thêm: Thi công bếp, bàn đảo và cầu thang cần lưu ý gì?

Cắt đá mà chưa tính trước vị trí góc và lỗ khoét

Bàn bếp là ví dụ rất dễ thấy, một mặt bếp có thể phải khoét chậu rửa bếp, vòi nước, ổ điện, thiết bị những vị trí này làm hình dạng của tấm đá thay đổi nếu đo và cắt không hợp lý. Đặc biệt tại các góc khoét, phần đá còn lại trở nên khá hẹp hoặc tạo ra những vị trí đặc biệt rất kho vận chuyển và lắp đặt. Vì vậy, trước khi cắt phải biết rõ thiết bị nào đặt ở đâu, kích thước bao nhiêu, cách lắp như thế nào. Không nên cắt đá trước rồi mới mang thiết bị đến để tìm cách lắp vào.

Bàn đảo đẹp bên ngoài nhưng hệ đỡ phía dưới chưa được tính kỹ. Bàn đảo ngày nay có thể khá lớn, có phần mặt đá nhô ra phù hợp khi ngồi hoặc sử dụng đá chạy từ mặt trên xuống mặt đứng. Vì vậy, đừng chỉ nghiệm thu bề mặt đá nhìn thấy bên ngoài, cần xem cả hệ tủ, khung hoặc kết cấu đỡ phía dưới có đúng với phương án thiết kế hay không. Đặc biệt ở phần mặt bàn nhô ra, không nên chỉ dựa vào cảm giác rằng tấm đá trông rất chắc. Đá và hệ tủ phía dưới cần được tính như một bộ phận hoàn chỉnh.

Cầu thang thiếu sự hỗ trợ ở phần mép bậc. Mép bậc là một trong những vị trí thường xuyên chịu tác động, chúng ta bước lên xuống hàng ngày, đồ đạc có thể va vào, khi chuyển bàn ghế hay thiết bị lên tầng cũng rất dễ chạm vào cạnh bậc. Nếu phần cạnh được gia công hoặc lắp đặt không tốt. Đây là nơi có thể xuất hiện sứt mẻ đầu tiên. Vì vậy khi thi công cầu thang, cần nhìn đồng thời mặt bậc, cổ bậc, cạnh bậc chiếu nghỉ, chân vách, không nên chỉ lát xong mặt bậc rồi coi như hoàn thành.

Mặt bậc là phần chúng ta đặt chân lên, cổ bậc là phần đứng giữa hai bậc. Hai phần này nằm cạnh nhau nên khi thi công cần tính cách ghép ngay từ đầu. Nếu dùng cùng một mẫu đá có vân, hướng của mặt bậc và cổ bậc nên được bố trí có chủ ý.

Cố gắng làm ít mạch bằng mọi giá. Ít mạch thường giúp bề mặt nhìn liền hơn, đây cũng là một lợi thế dễ thấy khi sử dụng đá khổ lớn. Nhưng ít mạch không có nghĩa là không được phép có mạch.

Mạch nối phải có khoảng cách phù hợp

Mạch nối là một điểm rất nhỏ, nhưng không thể thiếu. Mạch nối giúp cho sự giãn nở, tránh việc bị phồng rộp khi các tấm đá bị ép dẫn đến gãy nổ phần nền.

Khu vực có nước nhưng không được xử lý tốt độ dốc và thoát nước, phòng tắm, ban công, hiên và tam cấp có một điểm chung đều có khả năng tiếp xúc với nước ở những vị trí này, chọn đá chỉ là một phần. Nếu sàn không có hướng thoát nước hợp lý, nước có thể đọng ở góc hoặc tạo thành vững trên bề mặt, lâu ngày bụi bẩn dễ tập trung ở những vị trí này. Khu vực ẩm, ít nắng cũng có thể xuất hiện rêu hoặc các vết bẩn bề mặt. Vì vậy, khi thi công cần nghĩ đến câu hỏi đơn giản là “Khi có nước, nước sẽ chảy về đâu?”

Một điều nữa chúng ta cần quan tâm là, đá ít hút nước thì không cần quan tâm đến chống thấm, đây là hai vấn đề khác nhau. Khả năng hút nước của tấm đá là một chuyện, nước đi qua mạch, góc, vị trí tiếp giáp lớp nền hoặc các khu vực xung quanh lại là một chuyện khác. Đặc biệt, trong phòng tắm, ban công hoặc khu vực ngoài trời cần nhìn toàn bộ hệ hoàn thiện chứ không chỉ nhìn riêng tấm đá. Có thể hiểu đơn giản, đá là lớp hoàn thiện phía trên. Chống thấm là việc kiểm soát nước cho cả khu vực phía dưới và xung quanh. Một vật liệu có độ hút nước thấp không thể thay thế cho toàn bộ giải pháp chống thấm của công trình.

Công trình chưa hoàn thiện nhưng đá không được bảo vệ

Đá lát xong chưa có nghĩa là công trình đã kết thúc. Sau đó vẫn còn có các hạng mục cần lắp đặt như điện, sơn, kính, gỗ, lắp thiết bị, vận chuyển nội thất. Nếu bề mặt vừa hoàn thiện không được bảo vệ phù hợp, các đội thi công sau có thể kéo dụng cụ, đặt thiết bị hoặc làm rơi vật cứng lên đá, đến lúc bàn giao mới phát hiện xước hoặc mẻ cạnh thì rất khó xác định vấn đề phát sinh ở công đoạn nào. Vì vậy, bảo vệ bề mặt sau khi thi công cũng là một phần của quá trình hoàn thiện.

=> Xem thêm: Hướng dẫn nghiệm thu công trình đá trước khi bàn giao

Kết luận

Một công trình đá nhanh xuống gấp không phải lúc nào cũng bắt đầu từ việc chọn sai vật liệu. Nhiều vấn đề xuất hiện ở những phần chúng ta nhìn thấy ít hơn nền, phía dưới lớp liên kết, hệ đỡ góc, khoét cạnh đá, mạch ghép, độ dốc và cách bảo vệ sau khi thi công. Đặc biệt với đá khổ lớn càng không nên làm theo cách đo xong rồi cắt, mang đến đâu xử lý đến đó. Kích thước tấm, hướng vân, vị trí mạch, cạnh, góc và cách lắp đặt nên được tính trước. Tấm đá đẹp là điểm bắt đầu. Để công trình vẫn đẹp sau nhiều năm sử dụng. Phần quyết định còn lại ở cách tấm đá đó được gia công, lắp đặt và hoàn thiện.